Sprinkler Sistemi
Yangın güvenliği süreçlerinde doğru proje,doğru uygulama ve doğru mevzuat takibi ile işletmenizin güvenliğini mühendislik bakış açısıyla planlıyoruz.
Teklif AlSprinkler Sistemi Nedir?
Sprinkler sistemi, bina içerisinde belirli aralıklarla yerleştirilen otomatik söndürme başlıklarından ve bu başlıkları besleyen boru tesisatından oluşur.Sprinkler başlıklarında sıcaklığa duyarlı bir cam tüp veya benzer bir ısıya duyarlı mekanizma bulunur.Yangının oluşturduğu sıcaklık belirli bir seviyeye ulaştığında, yalnızca sıcaklıktan etkilenen sprinkler başlığı açılır ve yangının bulunduğu bölgeye su püskürtür.Sprinkler sistemlerinin tamamı aynı anda çalışmaz. Yangının ısısından etkilenen başlıklar sırayla devreye girer.Bu özellik, suyun doğrudan yangının bulunduğu alana yönlendirilmesini sağlar.Sprinkler sistemi genel olarak şu ekipmanlardan oluşur:Sprinkler başlıklarıAna ve tali boru hatlarıIslak alarm vanasıKelebek ve kesme vanalarıAkış anahtarıTest ve drenaj hattıManometrelerİtfaiye su verme bağlantısıYangın pompa grubuJokey pompaYangın su deposuAlarm ve izleme ekipmanlarıAskı ve sabitleme elemanlarıSistemde bulunan bütün ekipmanların birbiriyle uyumlu ve çalışır durumda olması gerekir.
Sprinkler Sistemi Nasıl Çalışır?
Sprinkler tesisatı normal durumda basınçlı su ile dolu olarak bekler.Yangın sırasında ortam sıcaklığı yükseldiğinde, yangına en yakın sprinkler başlığındaki ısıya duyarlı bölüm açılır.Sprinkler başlığının açılmasıyla birlikte tesisattaki su yangın bölgesine püskürtülür.Sistem basıncının düşmesiyle jokey pompa ve gerekli durumda ana yangın pompaları devreye girer.Su akışı başladığında alarm vanası, akış anahtarı veya bağlı alarm ekipmanları üzerinden yangın ihbar sistemi bilgilendirilebilir.Sprinkler sisteminin doğru çalışabilmesi için:Yangın su deposunda yeterli su bulunmasıYangın pompalarının otomatik konumda olmasıAna vanaların açık durumda tutulmasıBoru tesisatında kaçak veya tıkanıklık bulunmamasıSprinkler başlıklarının önünün kapatılmamasıAlarm ve akış ekipmanlarının çalışmasıgerekir.
Sprinkler Sistemi Neden Önemlidir?
Yangının ilk dakikaları, yangının kontrol altına alınması açısından büyük önem taşır.Sprinkler sistemi, yangının büyümesini beklemeden otomatik olarak müdahale eder.Sistemin sağladığı başlıca avantajlar şunlardır:Yangına erken müdahale edilmesini sağlar.Yangının çevre alanlara yayılmasını sınırlandırır.Can ve mal kaybı riskinin azaltılmasına yardımcı olur.Tahliye için zaman kazandırır.İtfaiye ekipleri gelene kadar yangının büyümesini yavaşlatır.Üretim, depolama ve işletme kayıplarını azaltmaya yardımcı olur.Yangın dolapları ve hidrant sistemiyle birlikte bütünleşik koruma sağlar.Sprinkler sistemi özellikle fabrikalar, depolar, hastaneler, oteller, alışveriş merkezleri, otoparklar, okullar ve büyük ticari yapılarda önemli bir koruma sağlar.
Sprinkler Başlığı Kontrolü
Sprinkler başlığı, sistemin yangına doğrudan müdahale eden bölümüdür.Başlık üzerinde boya, toz, yağ, pas veya fiziksel hasar bulunması sistemin çalışmasını olumsuz etkileyebilir.Sprinkler başlıklarının üzeri kesinlikle boyanmamalıdır.Tadilat ve boya çalışmaları sırasında sprinkler başlıklarının üzerinin kapatılması veya kirletilmesi sık karşılaşılan sorunlardan biridir.Bakım sırasında sprinkler başlıklarında şu kontroller yapılır:Fiziksel hasar kontrolüPaslanma ve korozyon kontrolüBoya ve kir kontrolüCam tüp veya ısıya duyarlı mekanizma kontrolüBaşlığın yönü ve konumuTavanla olan mesafesiÖnünün kapalı olup olmadığıRaf ve malzeme yerleşiminden etkilenip etkilenmediğiEksik veya sökülmüş başlıkların tespitiHasarlı, boyanmış veya uygun olmayan sprinkler başlıkları değiştirilmelidir.
Sprinkler Başlıklarının Önü Kapatılmamalıdır
Sprinkler başlıklarının suyu korunan alana düzenli şekilde dağıtabilmesi gerekir.Başlıkların önüne yüksek dolap, raf, makine, reklam panosu, asma tavan parçası veya başka bir engel yerleştirilmesi su dağılımını bozabilir.Özellikle fabrika ve depo alanlarında ürünlerin sprinkler başlıklarına çok yakın yerleştirilmesi sık karşılaşılan bir uygunsuzluktur.Yerleşim değişiklikleri yapıldığında sprinkler sisteminin kapsama alanı yeniden değerlendirilmelidir.Yeni makine, raf veya bölme duvarı yerleştirilmesi, mevcut sprinkler başlıklarının bazı alanlara ulaşmasını engelleyebilir.Bu durumda sprinkler tesisatında revizyon yapılması gerekebilir.
Sprinkler Boru Tesisatı Kontrolü
Sprinkler boru tesisatı, yangın suyunu başlıklara ulaştıran ana dağıtım sistemidir.Boru hattında oluşan kaçak, korozyon, darbe veya mekanik hasar sistem basıncının düşmesine neden olabilir.Bakım sırasında boru tesisatında şu noktalar incelenir:Borularda paslanma ve korozyonSu kaçağı ve damlamaBağlantı noktalarının durumuBoru askıları ve sabitleme elemanlarıEğilmiş veya darbe almış borularTesisata sonradan yapılan uygunsuz müdahalelerKapalı veya yanlış konumda bulunan vanalarBoru etiketleri ve yönlendirmelerDrenaj hatlarının durumuDonma veya sıcaklık riski bulunan bölgelerAskı ve sabitleme elemanlarının gevşemesi boru hattının hareket etmesine veya bağlantı noktalarında hasar oluşmasına neden olabilir.
Islak Alarm Vanası Kontrolü
Islak alarm vanası, sprinkler sistemi devreye girdiğinde su akışını ve alarm oluşumunu kontrol eden önemli ekipmanlardan biridir.Alarm vanasının doğru çalışmaması durumunda sprinkler başlığı açılmış olsa bile sistemden alarm bilgisi alınamayabilir.Bakım sırasında:Alarm vanasının genel durumuVana üzerindeki manometrelerSu basıncıAlarm hattıTest vanasıDrenaj bağlantılarıMekanik alarm gonguElektriksel alarm ve izleme bağlantılarıkontrol edilir.Test işlemi sırasında sistemde su akışı oluşturularak alarm ekipmanlarının çalışıp çalışmadığı görülür.
Akış Anahtarı ve Alarm Kontrolü
Akış anahtarı, sprinkler boru hattında su hareketi başladığında yangın algılama paneline veya izleme sistemine sinyal gönderen ekipmandır.Sprinkler başlığı açıldığında sistemde su akışı oluşur. Akış anahtarının bu durumu doğru şekilde algılaması gerekir.Bakım sırasında akış anahtarının mekanik ve elektriksel bağlantıları kontrol edilir.Test hattı kullanılarak su akışı oluşturulur ve yangın alarm paneline sinyal ulaşıp ulaşmadığı incelenir.Alarm panelinde ilgili bölgenin doğru şekilde görünmesi önemlidir.Yanlış bölge bilgisi, yangın sırasında ekiplerin olay yerine ulaşmasını geciktirebilir.
Sprinkler Sistemi Basınç Kontrolü
Sprinkler sisteminin yangına etkili şekilde müdahale edebilmesi için yeterli su basıncına sahip olması gerekir.Tesisatta su bulunması tek başına yeterli değildir.Suyun gerekli debi ve basınçla sprinkler başlıklarına ulaşması gerekir.Düşük basınç şu nedenlerden kaynaklanabilir:Yangın pompası arızasıJokey pompa ayar problemiYangın su deposunda su bulunmamasıAna vanaların kapalı veya yarı kapalı olmasıTesisatta su kaçağıBoru hattında tıkanıklıkBasınç şalteri arızasıUygun olmayan boru çaplarıSisteme sonradan eklenen hatlarBasınç problemi tespit edildiğinde yalnızca sprinkler başlıkları değil, pompa dairesi ve su besleme sistemi de birlikte kontrol edilmelidir.
Sprinkler Sistemi Test ve Drenaj Hattı
Test ve drenaj hattı, sprinkler sisteminin çalışmasını kontrol etmek ve tesisattaki suyu güvenli şekilde boşaltmak için kullanılır.Test vanası açıldığında bir sprinkler başlığının açılmasına benzer şekilde sistemde su akışı oluşturulur.Bu test sırasında:Alarm vanasının çalışmasıAkış anahtarının sinyal vermesiYangın alarm paneline bilgi ulaşmasıYangın pompalarının devreye girmesiSistem basıncının durumuDrenaj hattının suyu tahliye etmesikontrol edilebilir.Test sonunda bütün vanalar doğru çalışma konumuna alınmalıdır.
Sprinkler Sisteminde Görülen Yaygın Arızalar
Sprinkler sistemlerinde sık karşılaşılan sorunlar şunlardır:Ana vananın kapalı bırakılmasıSprinkler başlıklarının boyanmasıBaşlıkların önünün malzemelerle kapatılmasıBoru tesisatında su kaçağıBorularda paslanma ve korozyonAlarm vanasının çalışmamasıAkış anahtarının sinyal göndermemesiManometrelerin bozuk olmasıSistemde yeterli su basıncı bulunmamasıYangın pompasının otomatik devreye girmemesiDrenaj hattının tıkalı olmasıSprinkler başlıklarının hasar görmesiAskı ve sabitleme elemanlarının gevşemesiTadilat sonrası bazı alanların korumasız kalmasıRaf ve ürün yerleşiminin su dağılımını engellemesiBu eksikliklerin büyük bölümü düzenli bakım ve test çalışmaları sırasında tespit edilebilir.
Sprinkler Sistemi Bakımında Yapılan İşlemler